Không đề - Nguyễn Sĩ Đại

Mận vừa đơm trắng ngõ
Biết đã là mùa đông
Em vẫn còn ở đó
Thế mà thành cố nhân.

Hoài niệm thu

Thứ bảy, lên mạng, cảm giác như cả thế giới mạng ồn ào và rộng thênh thang chỉ có mình mình, cảm giác như thiên hạ đã rủ nhau đi chơi nghỉ lễ hết rồi. Bỗng thấy "Lòng chợt bình yên mà sao buồn thế," có phải bởi thời tiết được pha trộn giữa cái nắng nóng như mùa hè với cái gì đó rất phảng phất, rất mơ hồ của mùa thu? Tháng chín đến là thu thật rồi, thu không chối cãi được nữa. Bằng chứng là "người bạn thân tên buồn" lại đến thăm, gõ cửa vào tất cả những ngóc ngách sâu kín nhất của tâm hồn con người. Chả trách sao với nhiều người mỗi mùa thu đến lại đầy những tâm trạng, đầy những khắc khoải sầu vương, đầy những hoài niệm, đầy những ưu tư, đầy những nhớ nhung, đầy những yêu thương sâu kín..., và tất cả những cảm xúc đó thường được tuôn trào thành thơ, thành nhạc hay thành những đoản văn nhuốm chút buồn yêu kiều của mùa thu. Như kiểu:

"Ô hay buồn vương cây ngô đồng
Sầu rơi, sầu rơi, thu mênh mông."

Hay như:
"Tôi đi để mặc cỏ may
Hai bên bờ biếc ghim đầy quần tôi
Dừng chân bên một quả đồi
Gỡ từng sợi cỏ tôi ngồi nhìn thu."
Hay như lời một bài hát:
"Mùa thu ơi thầm lặng một vầng trăng
Đêm nay lạnh rét run từng chiếc lá
Chia tay nhau ta trở thành người lạ
Và em nhớ anh, và gió những buổi chiều."
Rồi chợt nhớ, theo lệ thường, ngày mai mùng 5 tháng 9 sẽ là ngày khai giảng ở các trường học, nên càng thấy yêu thấy nhớ da diết thuở học trò của mình đi cùng những dòng hồi ức sống mãi với thời gian của Thanh Tịnh về một lễ tựu trường:
"Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và
trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỷ
niệm hoang mang của buổi tựu trường.
Tôi không thể nào quên
được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành
hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.
Những ý tưởng ấy
tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay
tôi không nhớ hết. Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ
lần đầu tiên đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã.
Buổi
sáng mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh. Mẹ tôi âu yếm
nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp. Con đường này tôi đã
quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên tôi thấy lạ. Cảnh vật chung
quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: Hôm
nay tôi đi học."
Ôi sao yêu quá những dòng văn bình dị mà trong sáng đó. Bởi có mấy ai chưa từng trải qua thời cắp sách đến trường, có mấy ai chưa từng được đón lễ khai giảng năm học mới đầu tiên trong cuộc đời đi học của mình. Tôi cũng làm sao quên được cái cảm giác choáng ngợp giữa biển người trong sân trường ngày ấy, nơi mà những đứa học trò lớp một như tôi được tất cả các thầy cô và các anh chị lớp trên quan tâm chào đón. Gương mặt đứa nào cũng vẫn còn đầy ngơ ngác, có cảm giác bơ vơ giữa nơi xa lạ mà vừa hân hoan vì những sắc màu rực rỡ của cờ, của hoa. Rồi cảm giác lạ lẫm đó cũng dần qua đi trong những lần khai giảng tiếp theo, thay vào đó là cảm giác vừa tự hào, vừa trìu mến khi được đứng trong hàng ngũ của lớp anh chị chào mừng những học sinh mới vào lớp một, vừa có cảm giác nhớ nhung như được nhìn thấy hình ảnh của chính mình trong ánh mắt ngơ ngác thơ ngây của các em bé... Cho nên, vẫn luôn bâng khuâng đến nao lòng mỗi khi nghe một bài hát của trẻ thơ:
"Tạm biệt búp bê thân yêu
Tạm biệt gấu Misa nhé
Tạm biệt thỏ trắng xinh xinh
Mai tôi vào lớp một rồi
Nhớ lắm, quên sao được, trường mầm non thân yêu."
Khi viết những dòng này, tôi lại rưng rưng nước mắt. Tuy chưa bao giờ đi học mẫu giáo nhưng buổi tựu trường năm học lớp một luôn là dấu ấn khó phai trong nỗi nhớ của tôi. Nó đánh dấu một bước trưởng thành của một đứa trẻ chưa bao giờ phải lo nghĩ bất cứ chuyện gì sang một đứa trẻ bắt đầu phải có trách nhiệm với chính mình, ít nhất đó là trách nhiệm phải đi học hàng ngày và phải học bài mỗi ngày. Cho nên tôi sẽ không bao giờ quên những buổi chiều ngồi trong lớp học nhìn ra một khoảng sân trường ngập nắng, nghe tiếng ê a đọc bài của lớp bên cạnh hay không bao giờ quên những lần được về học sớm, cả lớp xếp hàng trật tự nối đuôi nhau đi ra phía cổng trường trong cái không gian yên ả bao trùm lên các lớp học...
Mùa thu và những ký ức đẹp luôn song hành. Mùa thu cũng là mùa của trầm lắng, của nhìn lại, để ta thấy cuộc đời này đáng yêu, đáng sống nhiều lắm.

Tuổi thơ tôi - Thế giới dưới đáy sông.

Con sông Lạch Tray uốn khúc cắt ngang thành phố. Dòng sông nước chảy đỏ quạch phù sa lượn lờ bao bọc các khu phố dài và rộng. Sông ơi, mày chảy về đâu?

Ở một khúc sông, có một cây cầu nho nhỏ, cong cong mọc lên, phía bên kia cầu có một ngôi nhà nho nhỏ nằm giữa một mảnh vườn to to, trong ngôi nhà nho nhỏ có một cô bé không nhỏ mấy đó chính là tôi, híc.

Ngày ngày, tôi đi bộ đi học. Mỗi ngày ít nhất hai lần vượt qua cây cầu đó để tới trường rồi về nhà, ròng rã suốt thời cấp I và cấp II. Và chính từ những lần đi bộ như thế đã khiến cho trí tưởng tượng vốn đã rất phong phú của tôi ngày càng phát triển. Hồi đó tôi có một cô bạn thân, vừa ở cùng xóm lại vừa học cùng lớp nên hôm nào hai đứa cũng đi học và về học cùng nhau ( cô ấy giờ lại là giáo viên tiểu học ở chính ngôi trường cũ của bọn tôi ngày ấy.) Bọn tôi đã cùng nhau xây dựng lên cả một thế giới ở dưới đáy sông, nơi đó có một lâu đài nguy nga tráng lệ cùng với nhà vua, hoàng tử và công chúa... Mỗi ngày trên đường từ trường về nhà, chúng tôi lại bổ sung những chi tiết mới cho câu chuyện của mình, nào là công chúa xinh đẹp ra sao, nào là chàng hoàng tử cầu hôn công chúa thế nào, nào là nhà vua cầm quân đi dẹp giặc ngoại xâm và chiến thắng trở về..., những chi tiết đó thường được chúng tôi lấy từ vô vàn những cuốn truyện cổ tích mà hồi đó chúng tôi hay đọc, nhất là cuốn "Nghìn lẻ một đêm". Chúng tôi còn bổ sung kho vàng bạc châu báu của nhà vua bằng cách mỗi ngày đều ném một thứ gì đó đèm đẹp mà chúng tôi nhặt được ở dọc đường đi xuống sông như mảnh chai mảnh sành hay một viên đá có màu sắc rực rỡ nào đó, híc

...

Bây giờ mỗi lần về nhà, tôi thường bắt xe về đến bên kia cầu rồi đi bộ qua cầu để về nhà. Mỗi lần đi trên cây cầu đó lòng tôi lại bồi hồi những kỷ niệm thuở bé thơ. Cây cầu Niệm bây giờ lan can không còn là bê tông cốt sắt như trước kia mà thay vào đó là lan can sắt. Nhớ ngày bé, mỗi lần đi học về hoặc buổi tối lên cầu chơi hóng mát thường có một vài đứa nổi máu yêng hùng chạy băng băng trên chiếc lan can đó. Tôi cũng nhiều lần đi thử hoặc ngồi trên thành cầu hóng gió nhưng quả thực trong lòng hơi run vì sợ nhỡ có đứa nào chơi ác ẩy mình xuống sông thì tiêu luôn vì hồi đó tôi không biết bơi

.

Dòng sông bây giờ dường như cũng không hiền hòa như xưa vì đã có thêm rất nhiều tàu nhỏ và xà lan hàng ngày chạy qua đó làm náo động cả một dải sông dài. Và thuyền chài, những chiếc thuyền nan ngày ấy giờ trôi dạt nơi đâu? Nhớ ngày nhỏ trên khúc sông ấy thường dập dìu thuyền chài bắt cá, cả gia đình sống chen chúc trong một chiếc thuyền con, hàng ngày nấu nướng, tắm giặt, ngủ nghỉ đều chỉ trong một không gian nhỏ xíu đó thôi. Con cái thuyền chài thường không được đi học hoặc nếu có đi học thì cũng phải nghỉ học sớm vì họ nghèo. Vậy mà hồi đó, nhìn những đứa trẻ tự do như ngọn sóng, hàng ngày bơi lội tung tăng như rái cá, giúp cha mẹ quăng lưới bắt tôm cá, tôi lại thấy có một vẻ lãng mạn nào đó và ước sao được sống một cuộc sống tự do như chúng.

Thỉnh thoảng trong những lần đi học về dừng chân nghỉ trên cầu, nhìn thấy lũ con cái thuyền chài dưới sông, chúng tôi lại ngứa miệng đấu võ mồm với bọn chúng. Chúng tôi hay trêu chọc bọn chúng là: "Thuyền chài ăn cá cụt đuôi. Đến khi nước cạn lấy ... mà ăn."

Bọn nhóc đó cũng không vừa, bắc loa miệng chửi lại chúng tôi. Đến khi bố bọn chúng ở trong thuyền ló đầu ra, bọn tôi mới vội vàng ù té chạy, vừa chạy vừa cười ré lên...

Dòng sông và cây cầu ấy ghi dấu bao kỷ niệm của tôi. Sau này khi lớn lên đi học cấp III xa hơn nên đi học bằng xe đạp, ít có dịp đi bộ qua cầu, hơn nữa việc học hành bận bịu nên cũng không mấy khi có thời gian lên đó chơi. Lên cấp III, bạn và tôi cũng không còn học cùng lớp nữa và chúng tôi cũng dần quên câu chuyện tưởng tượng dưới đáy sông, chỉ thỉnh thoảng gặp nhau nhắc lại và cười vui. Bây giờ nhớ lại, thấy cũng là một câu chuyện tưởng tượng thôi nhưng trí tưởng tượng hồi đó sao trong sáng đến lạ kỳ, nó theo chúng tôi hết thời cấp I và gần hết thời cấp II mà chúng tôi vẫn luôn hứng thú với câu chuyện đó cho đến tận khi chấm dứt tuổi thơ

.

Hoàng hôn

Tôi thích sự khởi đầu nhưng tôi cũng thích sự kết thúc. Cho nên tôi thích ngắm bình minh buổi sớm mai và tôi cũng thích ngắm cảnh hoàng hôn. Tôi thích chụp ảnh mặt trời lên trong một buổi sáng yên lành và tôi cũng thích chụp ảnh mặt trời lặn sau rặng cây. Để thấy thời gian và cuộc sống luôn luân hồi một vòng tròn khép kín.

"Mặt trời xuống biển như hòn lửa." Một câu thơ trong bài thơ "Đoàn thuyền đánh cá" của
Huy Cận luôn ám ảnh tôi với hình ảnh mặt trời đỏ ối trên bầu trời rực hồng.

Hoàng hôn trên sông Hồng.

Phía xa là những tòa nhà cao tầng và khói lam chiều ở bãi giữa sông.

Mặt trời xuống thấp hơn, trông như chiếc bánh đang ăn dở hoặc như một
cánh sen rơi xuống mặt nước.

Quả cầu hồng lơ lửng trên bầu trời.

Ta đã bỏ lỡ một tấm chân tình trong thiên hạ

Trong điện thoại của tôi có cài bài hát "Nuối tiếc muộn màng" do ĐVH hát. Cũng còn nhiều bài khác nữa nhưng thường tôi chỉ nghe duy nhất bài hát này, nghe đi nghe lại trong những buổi chiều muộn màng và lười nhác khi bóng tối bên ngoài đang dần buông xuống. Nhiều lần tôi nằm trong bóng tối lờ mờ, không bật điện và nhìn mãi lên trần nhà, nghe bài hát để chìm đắm trong nỗi buồn đến đau đớn của từng lời ca... "Giờ thì đã biết chỉ là hờn ghen vu vơ. Giờ thì nuối tiếc muộn rồi người đã xa tôi..." Đúng là một bài hát thất tình, thê thiết đến não nuột...

Nhưng đó đâu phải là nỗi buồn của tôi, trong lòng tôi chỉ là sự trống rỗng khó gọi thành tên. Có câu ngạn ngữ nói đại ý là được buồn vì yêu còn hơn là không có tình yêu để mà buồn. Bởi còn buồn vì tình yêu là còn có cảm xúc yêu đương, còn biết vui buồn vì một điều gì đó. Còn không có tình yêu thì chỉ là một sự trống rỗng kéo dài đến vô tận, không buồn cũng không vui, không yêu thương, không hờn ghen, không giận dỗi. Chỉ là sự thờ ơ và dửng dưng khi nghĩ đến tất cả những hỉ nộ ái ố của chữ tình.

Tối nay tôi đã nghĩ đến điều gì để bỗng dưng nhớ đến L. nhỉ? Phải đến mấy năm rồi bặt tin L. và cũng không hề nhớ đến cậu ấy. Thế mà hôm nay kỷ niệm cũ tự nhiên tràn về...

L. là em họ một người bạn thân của tôi và tôi gặp cậu ấy trong đám cưới bạn. Đó là một ngày lạnh lẽo cuối thu chuẩn bị bước sang đông, tôi một mình phi xe máy về tận thành phố Bắc Ninh để dự đám cưới cô bạn thân. Chẳng hề quen một ai ngoại trừ cô ấy, tôi vừa vòng xe vào ngõ thì ầm một phát, cả xe và người ngã lăn quay ra đất mà chẳng hề biết nguyên do là vì đâu. Vừa đau vừa bực mình, tôi đứng dậy, vẫn thấy may vì mặc dù gương xe vỡ tan nát nhưng quần áo chẳng bị rách chỗ nào

. Mấy thanh niên trong nhà chạy ra giúp tôi dắt xe đi gửi rồi đưa tôi vào sân, nơi rất nhiều bạn học từ cấp hai tới đại học của cô đang ngồi (tôi và cô ấy quen nhau trong lớp học dịch tiếng Anh nên tôi không quen các bạn học của cô ấy.) Sau màn chào hỏi cô bạn và vì là đám cưới của cô ấy, cô ấy chẳng có thời gian tiếp đón nên tôi phải tự giới thiệu tên tuổi rồi làm quen với đám bạn của cô ấy. Thấy họ đang hát Karaoke, tôi vớ luôn lấy micro hát một lèo bài "Chân tình" để quên đi vết thương đang sưng tấy và bắt đầu đau nhức ở đầu gối. Cũng phải nói "chân tình" là tôi chưa bao giờ tự nhận là mình có giọng hát hay và bình thường đi hát cùng bạn bè tôi cũng chẳng nhiệt tình lắm nhưng vì đau nên tôi phải hát cho dịu nỗi đau và lấy lại tinh thần

.

Trong đám bạn của T. bạn tôi lúc đó có mấy người tỏ ra vui vẻ nói chuyện với tôi, đặc biệt là L. - em họ của cô ấy và kém bọn tôi một tuổi cứ xoắn xuýt không rời tôi nửa bước. Ở chỗ lạ mà tự dưng có người nhiệt tình với mình thế khiến tôi đỡ cảm thấy lạ lẫm đi nhiều. Rồi đến màn ăn cỗ cưới, L. cũng vẫn không chịu rời tôi, ngồi ngay cạnh và liên tục gắp thức ăn cho tôi. Phải nói thêm là đám cưới của bạn có rượu nếp Làng Vân chính hiệu Bắc Ninh ngon nổi tiếng, loại rượu này uống thì rất nhẹ nhàng, thơm và hơi ngọt dịu nên rất dễ uống nhưng uống vào thì say lúc nào không biết

. Bọn tôi ăn cỗ xong thì vẫn chưa đến giờ đón dâu (mẹ bạn lúc đó là giám đốc bệnh viện tỉnh BN nên khách mời đông phải ăn thành nhiều đợt

) rảnh rỗi chả biết làm gì, mấy người bạn của T. cứ tưởng tôi thích hát Karaoke lắm lại rủ ra quán gần đó hát. Lúc từ quán về, trời tự dưng đổ mưa, chẳng hiểu L. đã kiếm ở đâu ra chiếc mũ lưỡi trai đội lên đầu cho tôi

. Sau màn đón dâu về nhà chồng (nhà chồng bạn cũng gần đó), bọn tôi chia tay nhau. Tôi cùng mấy người bạn của T. lại ra Hà Nội còn L. ở lại ra sau. Dĩ nhiên là các bạn ấy cũng chẳng quên xin số điện thoại của tôi.

Sau lần về dự đám cưới đó, ngoài L. ra, tôi có thêm một vài người bạn (trai) mới. Thi thoảng họ vẫn nhắn tin hỏi thăm hoặc rủ tôi đi uống cafe nói chuyện gẫu. L. lúc đó cũng là một bác sĩ đã ra trường rồi nhưng cậu ấy không làm ở Hà Nội vì bố cậu có mấy phòng khám tư lớn ở Bắc Ninh nên cậu phải ở nhà giúp bố. Thỉnh thoảng có việc gì đó hoặc vì nhớ tôi (đó là lời cậu ấy nói), cậu ấy lại phi ra Hà Nội để đi uống cafe với tôi rồi lại phi về. Bọn tôi vẫn gọi nhau là chị em và sự thực thì tôi cũng chỉ coi cậu ấy là em trai tôi thôi

. Hồi đó, tôi không có thói quen để ý đến việc ai quan tâm tới tôi và tôi cũng chẳng bận lòng khi ai làm điều gì đó vì tôi hay thậm chí nói yêu tôi tôi cũng chẳng mảy may xúc động...

Noel năm ấy (năm 2003 thì phải), cậu ấy nhắn cho tôi một cái tin rằng chị đã có hẹn đi chơi với ai chưa nếu chưa thì em đăng ký nhé. Tôi trả lời được. Cậu ấy không tin vào mắt mình, cứ gọi điện hỏi lại mãi rằng có thật là chị đồng ý đi chơi với em không khiến tôi bực mình. Rồi hôm Noel cậu ấy ra từ chiều, tôi rủ một cô bạn đi chơi cùng, sau đó một anh chàng lúc ấy cũng đang thích tôi tự dưng nhắn tin thế là tôi rủ tham gia luôn thể. Bốn người chúng tôi đi chơi khá vui vẻ, L. và anh chàng kia thi nhau mua đủ các thứ từ mũ ông già Noel cho đến vòng vèo đeo vào người tôi và cô bạn nên trông bọn tôi như gánh đồ chơi di động vậy

. Đường thì đông, thanh niên đổ hết ra Hồ Gươm, đến lúc không chen chân được nữa thì ngồi chiếu bên hồ uống rượu mực nướng

, ngắm dòng người ùn ùn đi qua đi lại mà chẳng biết đi đâu...

L. cứ đi bên cạnh cuộc đời của tôi như thế. Mỗi dịp lễ tết cậu ấy đều nhắn tin chúc mừng, những cái tin rất tình cảm nhưng cũng chỉ có vậy. Thỉnh thoảng cậu lại kể cậu nằm mơ thấy tôi nhưng khi tôi hỏi nằm mơ thấy gì thì cậu lại không chịu nói. Cậu ấy biết là tôi luôn đang yêu một ai đó hay đan
g thất tình vì ai đó. Một lần tôi nhắn tin cho L. nói tôi thất tình rồi. L. gọi lại bảo chờ nhé em ra. Tôi nói đùa em ra chậm chị yêu người khác đấy. Cậu ấy không ra nữa, hai tuần sau tôi nói tôi có người yêu mới rồi. Cậu ấy kêu trời, bảo sao nhanh thế, mấy hôm trước em bận không ra được mà

. Vài lần như thế, cậu ấy nói L. (cậu ấy dần dần không gọi tôi là chị xưng em nữa mà chuyển thành xưng tên mặc dù tôi vẫn cứ chị em như thường) không chờ được nữa đâu, dù H. có yêu ai thì cũng xin H. dành cho L. một phần tình yêu của H. và L. sẽ chứng minh cho H. thấy L. yêu H. như thế nào. (Câu nói của cậu ấy khiến tôi buồn cười khi nghĩ đến truyện "Cuốn theo
chiều gió", có lần Ret Battle nói với Scarlet rằng tôi không thể chờ
giữa hai lần lấy chồng của cô để cầu hôn với cô được.) Híc, nhưng lúc đó tôi nghĩ tình yêu làm sao mà chia sẻ nổi, dù tôi có quý cậu ấy đến đâu thì đó cũng chẳng bao giờ là tình yêu nên tôi từ chối hết lần này đến lần khác.

Cậu ấy là một người dễ thương, dịu dàng và hiền lành, mà có lẽ cũng bị tôi "bắt vía" nên dù bị tôi từ chối nhiều lần nhưng cũng không tỏ ra bực tức hay cay cú mà vẫn quan tâm tới tôi, vẫn nhắn những tin nhắn tình cảm mà không hề gượng ép. Có thời gian tôi chán nản nên cắt hẳn liên lạc với cậu, không bao giờ trả lời tin nhắn hoặc nghe điện thoại của cậu nữa. Bẵng đi khá lâu, khi tôi đã gần như quên hẳn cậu thì bỗng một buổi tối cậu gọi điện bảo đang ở gần chỗ tôi và sẽ đến chơi. Tôi là người hay quên nên nghĩ coi như gặp một người bạn cũ vậy thôi. Cậu ấy đến, trông chẳng khác là bao nhưng có vẻ hơi say vì vừa mới ăn nhậu với đám bạn về. Cũng chính vì say mà cậu ấy bạo dạn hơn, thể hiện tình yêu của mình với tôi một cách ầm ỹ để rồi tôi phải tống cổ cậu ấy ra cửa mặc dù rất buồn

.

Đó cũng chính là lần cuối cùng tôi gặp L. Sau lần ấy tôi cắt liên lạc hoàn toàn với cậu, tôi và người bạn gái do bận rộn cũng ít gặp nhau nên từ bấy đến nay tôi không hề nghe tin tức gì từ cậu cả. Thực ra thì từ lâu tôi cũng gần như quên cậu hoàn toàn rồi, nếu như không có những ngày dở hơi như hôm nay chợt nhớ về một thời chinh chiến và yêu đương của mình

. Bằng cảm nhận của mình, tôi biết cậu ấy đã từng rất "chân tình" với mình và trong cuộc đời này, đó là một lần (trong số những lần) tôi bỏ lỡ một tấm chân tình trong thiên hạ. Cũng đáng buồn lắm thay

!!!

Bướm ơi....................

Con bướm nó đậu.

 

Con bướm nó chuẩn bị... bay

.

Trăng chiều

Sáng tác: Đặng Hữu Phúc

Nắng chưa kịp tàn
Nắng buông dịu dàng từng tia nắng mong manh
Ánh sao mặt hồ phiá đông nhạt nhòa lời ai thoáng xa xôi
Bóng em ngời sáng đóa hoa màu trắng khi trăng chiều lên
Đến đây thầm kín, giấc mơ màu tím bước chân hoàng hôn.

Cầm tay em nói hàng mi chợt uá
Chiều vương trong mắt, vầng trăng dịu êm
Cầm tay em nói mùa thu thần tiên
Vầng trăng trong vắt lời ru bình yên.

Tiếng chuông lặng dần trái tim chợt buồn
Mùi hoa sữa trong sương lướt qua nụ cười
Bóng mây cuộc đời thêm chiều nhớ thêm nhớ mênh mang
Bóng em ngời sáng, đóa hoa màu trắng khi trăng chiều lên
Đến đây thầm kín, giấc mơ màu tím bước chân hoàng hôn.

Muôn nẻo rượu cỏ - quán cóc vỉa hè Hà Nội

Dạo học năm ba đại học (có lẽ năm tư cũng không nhớ rõ lắm),
một buổi tối cậu bạn học cùng cấp ba tới chơi rồi rủ, “Đi uống rượu đi, có chỗ
này hay lắm.” Đến nơi, một quán cóc trên đường Đội Cấn thì phải (vì quá lâu rồi
cũng không nhớ nữa), đồ nhắm được bày ra và một bình rượu trắng. Cậu ấy quảng
cáo: “Rượu này gọi là rượu cỏ vì không được nấu bằng gạo bình thường mà được
nấu bằng cỏ.”

Hồi đó, nào tôi có hiểu gì, chỉ thấy lạ nên gật gù tâm đắc khen
ngon. Cả cậu ấy và tôi lúc đó đâu có biết rằng chả có rượu nào được nấu bằng cỏ
cả, nó được gọi là rượu cỏ bởi đơn giản nó chẳng có nguồn gốc xuất xứ gì và bởi
nó rẻ như… cỏ. Và nó cũng được bán nhan nhản trên khắp các xó xỉnh vỉa hè, từ
hàng ăn cho đến hàng nước, quán phở, quán nhậu… giống như cỏ dại vậy. Thời đó
có khi chỉ 5k hay 10k là được cả chai 65 đầy rồi. (Ơn trời là mặc dù tọng tương
đối nhiều cái thứ rượu không nhãn hiệu đó vào người nhưng thời đó và đến cả
thời nay bụng dạ tôi cũng chưa hề hớm gì

.)

Một thời đã xa, tôi không nhớ hết tôi đã từng lê la bao nhiêu
quán xá từ vỉa hè đến nhà hàng sang trọng nhưng thực sự mà nói tôi cũng chỉ nhớ
đến những quán cóc bên hè phố phường Hà Nội.

Những quán cóc vỉa hè luôn có sức hấp dẫn ghê gớm vì mỗi
quán đều có món đặc biệt riêng (không phải sơn hào hải vị mà là những món dân
dã và rất hợp mồi). Còn nhớ những chiều hè ngồi quán cóc trên phố Văn Miếu,
ngay ngã tư cắt Nguyễn Thái Học và Cao Bá Quát, nhìn sang Bảo tàng Mỹ Thuật
(chỗ đó đã giải tán từ nhiều năm trước rồi.) Rượu thì không có gì đặc biệt
(cùng một loại rượu cỏ mà có lẽ là nước lã pha cồn thì đúng hơn, khá hơn thì là
rượu gạo nấu nhưng chẳng mấy đảm bảo về chất lượng, hoặc nếu thích thì gọi chai
Vodka mà nhâm nhi), nhưng ở đó có những món như chim sẻ rán, chả nhái, chả cốm,
cua đồng rán, đậu phụ rán chấm mắm tôm ăn kèm rau kinh giới và bún lá… Cái
thoải mái của quán vỉa hè là có khi chỉ cần gọi một đĩa đậu phụ rán với một
chai rượu cỏ mà có thể ngồi khề khà từ 5h chiều đến tận tối bao giờ nhà hàng
thu dọn đồ nghề cũng chẳng sao. Ngồi đó nghe thiên hạ chém gió và nhìn dòng
người qua lại ngược xuôi cũng là một cách giải tỏa nỗi buồn nếu như chẳng may
bị… thất tình chẳng hạn

.

Một quán cóc nữa mà tôi nhớ và có lẽ cũng giải tán từ lâu
nằm trên phố Hàng Bún. Ở đó có món nộm bò khô và ngẩu pín bò (hoặc lợn hoặc gì
gì đó) ăn với tỏi nướng. Hồi đó tôi thích ăn thịt bò khô ướp ngũ vị hương nhưng
chả chắc lắm về món ngẩu pín kia, híc… Các quán vỉa hè này thường không bán cả
ngày mà chỉ mở hàng vào buổi chiều, tầm tan giờ làm cho đến tối và cũng không
có nhà cửa đàng hoàng mà chỉ là một gánh hàng với vô số ghế nhựa thấp và mâm
nhựa cũng đặt trên một chiếc ghế làm bàn.

Còn nhớ một quán, không phải quán cóc mà là một nhà hàng lớn
hẳn hoi nằm trong một ngõ nhỏ trên phố Thái Hà đi vào (tôi không nhớ tên nhà
hàng, hình như đó là tên ông chủ quán ghép với một đặc điểm nào đó như béo gầy
hay có râu ria gì đó – có lẽ là Dũng râu thì phải). Tôi nhớ nó bởi ở đấy có bạt
ngàn các loại rượu ngâm từ bình lớn cho tới bình nhỏ và đặc biệt là có món chân
chó nướng, híc

. Lẽ dĩ nhiên là vì tò mò thì trong lần đầu tiên đến đó cũng gọi
một đĩa nhưng từ đầu đến cuối tôi không dám động vào và những lần sau có đến
cũng không bao giờ gọi món đó nữa...

Nếu ai đi chợ đêm Hà Nội từ đầu phố Hàng Đào thì làm ơn quá
bộ qua Hàng Ngang rồi đi qua chợ Đồng Xuân tới gầm cầu Long Biên, các bạn sẽ
thấy vô số những quán cóc nằm ngay bên cạnh gầm cầu, nơi đó là thiên đường của
món dạ dày nướng, lòng nướng, mề nướng và những thứ gì gì đó bên trong con lợn được nướng
nữa không biết. Còn nhớ cô bạn H. của tôi hồi chưa lấy chồng thỉnh thoảng lại
chạy qua bảo H. ơi em thèm món dạ dày nướng quá, đi ăn đi. Mặc dù tôi không hâm
mộ mấy món nướng lắm nhưng thích thì chiều. Được cái nhà hàng có bí quyết nhà
nghề cho thứ gì đó vào món nướng khiến cho món ăn cũng thơm ngon hấp dẫn, nhất
là đối với những tín đồ của món nướng như cô bạn tôi. Và dĩ nhiên là có đồ ăn thì
cũng chẳng bao giờ thiếu một chút rượu cỏ (hoặc Vodka… tùy thích) đẩy đưa… Được cái, ăn ở đây cứ đến khoảng 11h đêm là tự dưng cả khu đồng loạt tắt điện tối om, hóa ra là giờ đó xe của các chú công an đi tuần qua nên các quán biết điều rủ nhau tắt điện để "chứng tỏ sự tôn trọng pháp luận của mình", nhưng chỉ 1-2 phút sau khi các chú công an rút là mọi sự lại diễn ra bình thường...

Nói đến món nướng thì không thể không nhắc đến món nem chua
nướng ở cạnh sân nhà thờ lớn, nơi không biết từ bao giờ đã trở thành tụ điểm tụ
tập của bao thế hệ thanh niên, từ chíp hôi cho đến lão làng. Món nem chua nướng
thường là nem mới làm, chưa kịp chua vì nếu để chua ăn sẽ kém ngon đi, được
xiên vào một cái que và đưa lên bếp than hoa nướng, khi ăn chấm với tương ớt.
Ngoài ra ở đó còn có món cá chỉ vàng nướng được ăn kèm với củ đậu hoặc dưa
chuột chẻ. Hồi đó tôi hay ăn món nem chua rán ở đó hoặc ở một quán nằm trên một
con ngõ rất chật trên phố Hàng Bông.

Nếu ai chán rượu cỏ mà thích uống rượu dân tộc được đựng
trong những nậm rượu con con thì đến High Way 4 trên phố Hàng Tre, đây không
phải là quán cóc mà là một nhà hàng có từ lâu rồi, khách ta khách tây đủ cả. Tôi
nhớ ở đó có món châu chấu cào cào rang với lá chanh ăn khá thú vị

. Không những
thế nhà hàng còn phục vụ miễn phí nước ngô hoặc nước chè xanh pha loãng để
khách giã rượu và để có thể tiếp tục uống.

Kỷ niệm về thời nông nổi thì thật là nhiều. Tôi vẫn nhớ
những đêm ngồi uống rượu mực trên phố Hàng Bồ, ngồi lâu rất lâu trên đó. Hồi đó
và cả bây giờ cứ tối đến khi các hàng quán bán hàng ban ngày nghỉ là những quán
cóc bắt đầu mọc lên, mỗi quán trải vài chiếu ngay trên vỉa hè làm chỗ cho khách
ngồi. Có đêm đang ngồi thì trời mưa, cũng chẳng muốn về cứ ngồi túm tụm nép
dưới mái hiên chờ mưa ngớt để nhậu tiếp…Một câu chuyện truyền khẩu hay được đem ra kể bên chiếu nhậu rằng phố Hàng Bồ là nơi tiếp giáp giữa hai phường Hàng Bồ và Hàng Bạc nên mỗi khi đến giờ giới nghiêm công an bắt đầu đi tuần qua. Mỗi khi công an phường Hàng Bồ đi dẹp loạn là những con nhậu ôm chiếu chạy sang phường Hàng Bạc ngồi. Khi công an phường Hàng Bạc đuổi gấp thì khách hàng lại chạy sang Hàng Bồ ngồi nên công an phường Hàng Bạc chẳng làm gì được. Thế là hòa cả làng...

Nhớ những lần rượu ốc…

Nhớ những lần rượu chân gà nướng…

Nhớ những lần rượu với xoài xanh chấm muối ớt…

Và những lần…

Ai đó gọi là ăn tạp uống nham cũng được, ai đó gọi là ăn
uống mất vệ sinh cũng chẳng sai (có lẽ vì đã từng ăn nhiều thứ của nợ như thế
quá nên bây giờ tự dưng tôi lại có xu thế thích ăn chay mới chết chứ, híc),
nhưng nói cho cùng ở cả cái đất nước này có chỗ nào mà không có món ăn mất vệ sinh
cơ chứ? Biết đâu đó cũng là một nét văn hóa mà nước khác không có

?

Ai cũng có những kỷ niệm về thời trẻ đã qua, có thể là buồn
có thể là vui, có thể là đáng nhớ hay muốn quên. Nhưng tôi dù chẳng quá hoài
niệm thì vẫn luôn nhớ một Hà Nội bên hè phố, như một Hà Nội bên lề một Hà Nội
khác phong nhã và hào hoa mà sách vở thường hay ca tụng. Với tôi, Hà Nội với
rượu cỏ và quán cóc vỉa hè còn để lại ấn tượng sâu đậm hơn Hà Nội rực rỡ đèn
hoa và sang trọng như những gì mà người ta đang cố tô vẽ cho nó.